18. Sajam ekologije, 19-21. april 2012. godine
Centar za ekotoksikološka ispitivanja je u saradnji sa Agencijom za zaštitu životne sredine, Zavodom za zaštitu prirode i NVO Ozon, učestvovao na 18. Sajmu ekologije, koji se održao u Budvi, 19 - 21. april 2012. godine. Drugog dana Sajma predstavnici Centra su održali prezentaciju na temu Zagađenje životne sredine i uloga Centra za ekotoksikološka ispitivanja.
Panel diskusija na temu Efekti industrijskog zagađivanja na životnu sredinu i zdravlje ljudi, OSCE i Ekološki pokret Ozon
Predstavnici Centra za ekotoksikološka ispitivanja su učestvovali na Panel diskusiji na temu Efekti industrijskog zagađivanja na životnu sredinu i zdravlje ljudi, koju su organizovali OSCE i Ekološki pokret Ozon u okviru Škole Ekološkog Aktivizma. Učesnici su razmijenili mišljenja o crnim ekološkim tačkama, o načinima tretiranja otpada, potrebi izgradnje deponije za opasni otpad, uticaju rada industrijskih zagađivača na zdravlje ljudi, o inicijativama za zaštitu prirode, učešću javnosti u donošenju odluka iz oblasti životne sredine i postojanju volje donosioca odluka na najvećem nivou da se stanje u oblasti životne sredine značajno unaprijedi. Na panel diskusiji su učestvovali predstavnici misije OSCE-a u Crnoj Gori, Ekološkog pokreta Ozon, Agencije za zaštitu životne sredine, Instituta za javno zdravlje, predstavnici lokalnih uprava Podgorica, Pljevlja i Nikšić, Zavoda za zaštitu prirode Crne Gore, Filozofskog fakulteta, nevladinih organizacija i zainteresovanih građana.
Poslovni forum Crna Gora - Kosovo, Privredna komora Crne Gore
Predstavnici Centra za ekotoksikološka ispitivanja su učestvovali na Poslovnom forumu Crna Gora - Kosovo, koji je organizovala Privredna komora Crne Gore. Osnovni cilj Foruma je bio predstavljanje privrednih potencijala Crne Gore, povezivanje zainteresovanih privrednika iz Crne Gore i Kosova, kao i podsticanje kvalitetnije saradnje iz različitih oblasti. Centar za ekotoksikološka ispitivanja je prepoznao mogućnosti saradnje sa svim preduzećima koja su potencijalni zagađivači životne sredine (ispitivanja zemljišta, vazduha, voda i radne sredine, kao i kategorizacija svih vrsta otpada). Pored ispitivanja svih segmenata životne sredine, ostale oblasti potencijalne saradnje sa kosovskim privrednicima su: dozimetrijska kontrola, ispitivanja uzoraka hrane, hrane za životinje, predmeta opšte upotrebe i rezidua pesticida. Na Forumu su učestvovali predstavnici crnogorskih kompanija Jadroagent Bar, Luka Bar, Montecargo, HTP Ulcinjska rivijera, Ekomeduza, Kontejnerski terminal i generalni tereti, kao i predstavnici Uprave carina.
Međulaboratorijsko uporedno ispitivanje iz oblasti mjerenja buke u životnoj sredini, Beograd, Srbija
Predstavnik Centra za ekotoksikološka ispitivanja će učestvovati u Međulaboratorijskom uporednom ispitivanju iz oblasti mjerenja buke u životnoj sredini, koje će se održati 1. marta u Beogradu, u cilju tehničkog unapređenja rada laboratorije i ostvarenja povjerenja u tačnost rezultata ispitivanja. Mjerenja će biti usaglašena prema metodi datoj u standardu SRPS ISO 1996 (2010). Tokom ovih mjerenja biće korišćen bijeli šum kao kvazistacionaran signal ujednačenog nivoa.
Radionica o izradi inventara gasova sa efektom staklene bašte, Kolombo, Šri Lanka
Predstavnik Centra za ekotoksikološka ispitivanja je učestvovao na Radionici o izradi inventara gasova sa efektom staklene bašte, organizovanoj u Kolombu. U okviru radionice su organizovana predavanja o izradi nacionalnih GHG inventara od strane najistaknutijih svjetskih eksperata za ovu oblast, kao i vježbe o rješavanju praktičnih problema koji se mogu sresti prilikom izrade nacionalnih inventara. Crna Gora je predala izvještaj I nacionalne komunikacije o klimatskim promjenama, a u toku 2012. godine očekuje se početak realizacije projekta II nacionalna komunikacija o klimatskim promjenama, gdje će eksperti Centra aktivno učestvovati.
Pripremni sastanak – Projekat ADRICOSM Star, Agencija za zaštitu životne sredine
U sklopu pripremnog sastanka ADRICOSM Star projekta na temu Plan izrade institucionalne mreže koja će biti podrška monitoringu kvaliteta voda u Crnoj Gori, direktorica Centra za ekotoksikološka ispitivanja, Nada Medenica, je imala prezentaciju pod nazivom Monitoring kvaliteta voda u Crnoj Gori. Poseban akcenat je stavljen na obaveze skladu sa Okvirnom direktivom EU o vodama, Okvirnom direktivom EU o morskoj strategiji i Barselonskom konvencijom. Predstavnici Centra su prezentirali tehničke i stručne kapacitete ove institucije u cilju realizacije ovog Projekta.
Cilj pripremnog sastanka je bio okupljanje institucija koje se bave monitoringom kvaliteta voda u CG i pronalaženje najboljeg načina na koji će se prikupljene informacije dostavljati Agenciji u budućnosti. Uskoro će se pristupiti izradi Master plana za integrisani monitoring program priobalnog područja Crne Gore koji će sadržati obaveze svih institucija koje učestvuju u ovom programu u skladu sa EU regulativom.
Prezentacije su imali i koordinatori projekta ADRICOSM Star, predstavnici Agencije za zaštitu životne sredine, Ministarstva održivog razvoja i turizma, Hidrometeorološkog zavoda, Instituta za biologiju mora, Geološkog zavoda i Uprave pomorske sigurnosti.
Okrugli sto - Zaštita životne sredine i NATO, Agencija za životnu sredinu i Kooordinacioni tim za implementaciju Komunikacione strategije o evroatlantskim integracijama Crne Gore
U sklopu Okruglog stola na temu Zaštita životne sredine i NATO direktorica Centra za ekotoksikološka ispitivanja, Nada Medenica, je učestvovala i imala prezentaciju pod nazivom Zagađenje Jadranskog basena. Istaknuto je da u strukturi izvora zagađivanja netretirane industrijske i komunalne otpadne vode predstavljaju ključne izvore zagađenja voda u Crnoj Gori.Cilj okruglog stola je bio razmjena dosadašnjih iskustava i dalje unapređenje procesa informisanja javnosti o evroatlantskoj perspektivi, sa posebnim akcentom na očuvanju životne sredine kao jednog od preduslova bezbjednosti građana.
Uvodna izlaganja su imali Nj.E. ambasador Republike Slovenije, Vladimir Gasparič, pomoćnica ministra održivog razvoja i turizma, Ivana Vojinović, i direktorica Agencije za zaštitu životne sredine, Daliborka Pejović. Događaju su prisustvovali i predstavnici državnih organa, predstavnici nevladinog sektora i akademske zajednice, kao i studenti koji se bave procesom evroatlantskih integracija i zaštitom životne sredine.
Poziv za učešće u međulaboratorijskom uporednom ispitivanju ambijentalnog vazduha
Zavod za javno zdravlje Užice u toku februara 2012. godine će organizovati međulaboratorijsko uporedno ispitivanje (MLI) ambijentalnog vazduha Užice 2012. Parametri ispitivanja su PM 10 frakcija suspendovanih čestica, sadržaj eventualno prisutnih metala (olovo, kadmijum, nikal, arsen) u frakciji PM 10. Svrha MLI je obezbjeđenje dodatnog poverenja u rezultate ispitivanja, upotrebljivost u akreditaciji i upotrebljivost podataka za ocjenu mjerne nesigurnosti.
Uslovi za učešće su posjedovanje aparata za uzorkovanje PM 10 frakcije suspendovanih čestica definisanog referentnim dokumentom SRPS EN 12341: 2008 Kvalitet vazduha – Određivanje frakcije PM10 suspendovanih čestica – Referentna metoda i postupak ispitivanja na terenu radi demonstriranja ekvivalentnosti mjernih metoda; postupak laboratorijskog mjerenja PM 10 frakcije prema Prilogu „C“ referentnog dokumenta SRPS EN 12341:2008 i filteri sa efikasnošću odvajanja minimum 99.5% na aerodinamičnom diametru 0.3 m. Minimalan broj učesnika za spovođenje MLI je 5. Vise informacija na
Posjeta Institutu za nuklearna i tehnička ispitivanja (ITN), Lisabon, Portugal
Predstavnik Centra za ekotoksikološka ispitivanja je bio unaučnoj posjeti Institutu za nuklearna i tehnička ispitivanja (ITN), sa sjedištem u Lisabonu. Naučna posjeta je organizovana od strane Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) u okviru projekta RER/2/005. Cilj ove posjete je bio proširenje naučnih saznanja u oblasti monitoringa zagađivača vazduha uključujući analitičku metodologiju, softvere, interpretaciju podataka i zakonodavstvo. Posjeta je bila značajna i zbog dobijanja korisnih informacija o naučnoj tehnici - Raspodjela izvora zagađenja. Cilj ove naučne tehnike je da se kroz ispitivanje hemijskog sastava PM10 i PM2,5 frakcije suspendovanih čestica identifikuje i kvantifikuje doprinos pojedinih izvora zagađenja (energetike, različitih industrija, saobraćaja, prirodnih izvora zagađenja itd.) na koncentracije PM10 i PM2,5.
Prvi sastanak povodom Projekta Upravljanje zatvorenim radioaktivnim izvorima uključujući radioaktivne gromobrane u Crnoj Gori, Republici Makedoniji i na Kosovu
Crna Gora je bila zemlja domaćin prvog sastanka povodom regionalnog projekta Upravljanje zatvorenim radioaktivnim izvorima uključujući radioaktivne gromobrane u Crnoj Gori, Republici Makedoniji i na Kosovu - pretpristupna pomoć – IPA 2009 iz oblasti nuklearne sigurnosti i zaštite od zračenja, čija je vrijednost 1.350 000 EUR. Sastanku su prisustvovali predstavnici Evropske komisije, Delegacije EU u Crnoj Gori, implementacione agencije ENCO iz Austrije, predstavnici relevantnih institucija iz Crne Gore, Makedonije i Kosova, nevladinog sektora, kao i opština na čijim se teritorijama nalaze radioaktivni gromobrani.
Cilj projekta je smanjenje radioloških rizika koji potiču od nebezbjednog i nesigurnog upravljanja zatvorenim izvorima zračenja i radioaktivnim gromobranima u Crnoj Gori, Republici Makedoniji i na Kosovu. Projekat je usmjeren na: gromobrane koji su od šezdesetih do osamdesetih godina prošlog vijeka bili postavljeni na krovovima javih objekata, škola, obdaništa i fabrika, kao i na postojanje drugih, zatvorenih, izvora zračenja koji proizilaze iz medicinske i industrijske primjene radionuklida. Kroz projekat će se obezbijediti sigurno upravljanje ovim izvorima zračenja u skladu sa najboljom EU praksom i eliminisanje bilo kakvog radiološkog rizika.
Cilj sastanka je bio sagledavanje trenutnog stanja u zemljama učesnicama u projektu. Predstavnici zemalja su dali prikaz trenutnog stanja po osnovu regulative i njene usaglašenosti sa evropskim preporukama. Prezentirani su podaci vezano za inventar, popis i lokacije na kojima se nalaze izvori zračenja uključujući gromobrane, a takođe su prikazani kapaciteti u smislu objekata koji služe za skladištenje radioaktvnog otpada. Projektni tim je prezentovao plan realizacije projekta koji će podrazumijevati regulativnu i tehničku pomoć Crnoj Gori. Centar za ekotoksikološka ispitivanja će aktivno učestvovati u projektu na način što će staviti na raspolaganje svoje tehničke i stručne kapacitete i na način sto u Crnoj Gori predstavlja subjekat koji upravlja objektom u kojem će se skladištiti gromobrani i ostali radioaktivni otpad.
U sklopu ovog sastanka, svi učesnici su obišli objekat u kojem će se skladištiti radioaktivni otpad i Odjeljenje za zaštitu od zračenja i monitoring Centra za ekotoksikološka ispitivanja. Pozitivno su ocijenili kapacitete i dostignuti stepen pripremljenosti Centra za implementaciju projekta, a takođe i sveukupnu spremnost Centra da na pravi način odgovori na sve zahtjeve vezano za upravljanje radioaktivnim otpadom u Crnoj Gori.
11 Evropska konferencija o ishrani
Predstavnica Centra za ekotoksikološka ispitivanja je učestvovala i imala 2 poster prezentacije pod naslovomIspravnost dijetetskih suplemenata analiziranih u Centru za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore i Izvorske mineralne vode Crne Gore kao izvor oligoelemenata Na, Ca, K i Mg u ishranina 11 Evropskoj konferenciji o ishrani, organizovanoj u Madridu.
Poster prezentacije su izazvale interesovanje kod velikog broja posjetilaca, ne samo zbog tema koje obrađuju, već i zbog interesovanja o samoj zemlji. 11 Evropska konferencija o ishrani sa sloganom „Različitost i globalizacija, nutritivni izazov za promjenu Evrope“ imala je za cilj razmjenu iskustava i naučnih radova između evropskih, afričkih, azijskih i američkih kompanija.
Akcenat je stavljen na zdravu ishranu bogatu prirodnim proizvodima sa što manje tehnološke obrade uz kontrolisanu upotrebu obavezno prethodno ispitanih suplemenata. Istaknut je značaj vode za piće kao glavne komponente svih zdravih dijeta.
Posjeta stručnjaka IRE (Belgijskog nacionalnog instituta za radioelemente) Centru za ekotoksikološka ispitivanja
U sklopu projekta u vezi demontaže detektora dima u Crnoj Gori, koji se realizuje kroz bilateralnu saradnju Crne Gore i Belgije, Centar za ekotoksikološka ispitivanja su posjetili stručnjaci IRE - Belgijskog nacionalnog instituta za radioelemente.
Cilj posjete je bio upoznavanje zaposlenih Centra za ekotoksikološka ispitivanja sa tehničko – tehnološkim karakteristikama jonizujućih detektora dima i praktična obuka zaposlenih za demontažu i kondicioniranja jonizujućih detektora dima. Izvršena je pokazna demontaža pojedinih vrsta detektora i to: Cerberus FES 5 B, Slavija Elektro JDD, Delčevo IDD 801. Stručnjaci iz Belgije će izraditi procedure koje će precizno definisati načine i postupke demontaže jonizujućih detektora dima i dostaviti ih Centru za ekotoksikološka ispitivanja. Takođe, razmatrano je i niz opštih problema koji se javljaju u procesu upravljanja radioaktivnim otpadom u Crnoj Gori. Date su sugestije vezano za buduće aktivnosti sa pojedinim vrstama radioaktivnog otpada kao što su radioaktivni gromobrani i izvori zračenja - radioaktivni otpad iz industrije. Dogovoren je mogući nastavak bilateralne saradnje na poljima koja su započeta, a takođe i na proširenje saradnje na polje analitike radionuklida u uzorcima iz životne sredine.
Obilježavanje 50 godina rada Instituta za biologiju mora
Prilikom svečanosti povodom obilježavanja 50 godina rada Instituta za biologiju mora Centru za ekotoksikološka ispitivanja je dodijeljena Plaketa za višegodišnju saradnju i izuzetan doprinos razvoju Instituta.
Konferencija društvenih aktera o održivom razvoju, u kontekstu priprema za planiranu Konferenciju Ujedinjenih nacija o održivom razvoju - Rio+20
Predstavnik Centra za ekotoksikološka ispitivanja je prisustvovao Konferenciji društvenih aktera o održivom razvoju koju je organizovalo Ministarstvo održivog razvoja i turizma uz podršku Programa Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) u Crnoj Gori, kao dio nacionalnih priprema za učešće na najznačajnijem međunarodnom događaju u oblasti održivog razvoja u proteklih deset godina - Konferenciju Ujedinjenih nacija o održivom razvoju, poznatiju kao Rio+20.
Cilj Konferencije društvenih aktera o održivom razvoju je bio otvaranje debate o postignućima i izazovima vezanim za sprovođenje koncepta održivog razvoja u Crnoj Gori, te utvrđivanje prioritetnih pitanja i postizanje konsenzusa oko tema za nacionalno djelovanje, kao i tema koje bi mogle da budu od značaja za regionalne i međunarodne odluke na samoj Konferenciji Rio+20. Rezultati i zaključci ovog skupa biće osnova za pripremu izvještaja koji će, kao ključni nacionalni prilog Crne Gore Ujedinjenim nacijama u pripremama za Rio+20, pružiti presjek stanja održivosti razvoja naše zemlje.
Važnost GEO (Group on Earth Observation) inicijativa i crnogorski kapaciteti u ovoj oblasti, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti
Predstavnici Centra za ekotoksikološka ispitivanja su učestvovali na naučnom skupuVažnost GEO (Group on Earth Observation) inicijativa i crnogorski kapaciteti u ovoj oblasti koji je organizovala Crnogorska akademija nauka i umjetnosti.
Izlaganja učesnika su bila podijeljena u dvije sesije. U I sesiji učesnici su bili upoznati sa značajem najvažnijih GEO i EO inicijativa: INSPIRE, SEIS, GIGAS, GEO Task CB-09-03b task, UIC, GEO Science and Technology Committee, SEEmore network. Akcenat je stavljen na devet tematskih oblasti GEOSS (Global Earth Observation System of Systems) sistema: vanredne situacije, zdravlje, energija, klima, voda, vremenske prilike, ekosistem, poljoprivreda i biodiverzitet. U II sesiji su domaći panelisti prezentirali kapacitete referentnih domaćih institucija u GEO oblasti.
