Okrugli sto - Zaštita životne sredine i NATO, Agencija za životnu sredinu i Kooordinacioni tim za implementaciju Komunikacione strategije o evroatlantskim integracijama Crne Gore
U sklopu Okruglog stola na temu Zaštita životne sredine i NATO direktorica Centra za ekotoksikološka ispitivanja, Nada Medenica, je učestvovala i imala prezentaciju pod nazivom Zagađenje Jadranskog basena. Istaknuto je da u strukturi izvora zagađivanja netretirane industrijske i komunalne otpadne vode predstavljaju ključne izvore zagađenja voda u Crnoj Gori.Cilj okruglog stola je bio razmjena dosadašnjih iskustava i dalje unapređenje procesa informisanja javnosti o evroatlantskoj perspektivi, sa posebnim akcentom na očuvanju životne sredine kao jednog od preduslova bezbjednosti građana.
Uvodna izlaganja su imali Nj.E. ambasador Republike Slovenije, Vladimir Gasparič, pomoćnica ministra održivog razvoja i turizma, Ivana Vojinović, i direktorica Agencije za zaštitu životne sredine, Daliborka Pejović. Događaju su prisustvovali i predstavnici državnih organa, predstavnici nevladinog sektora i akademske zajednice, kao i studenti koji se bave procesom evroatlantskih integracija i zaštitom životne sredine.
Poziv za učešće u međulaboratorijskom uporednom ispitivanju ambijentalnog vazduha
Zavod za javno zdravlje Užice u toku februara 2012. godine će organizovati međulaboratorijsko uporedno ispitivanje (MLI) ambijentalnog vazduhaUžice 2012. Parametri ispitivanja su PM 10 frakcija suspendovanih čestica, sadržaj eventualno prisutnih metala (olovo, kadmijum, nikal, arsen) u frakciji PM 10. Svrha MLI je obezbjeđenje dodatnog poverenja u rezultate ispitivanja, upotrebljivost u akreditaciji i upotrebljivost podataka za ocjenu mjerne nesigurnosti.
Uslovi za učešće su posjedovanje aparata za uzorkovanje PM 10 frakcije suspendovanih čestica definisanog referentnim dokumentom SRPS EN 12341: 2008 Kvalitet vazduha – Određivanje frakcije PM10 suspendovanih čestica – Referentna metoda i postupak ispitivanja na terenu radi demonstriranja ekvivalentnosti mjernih metoda; postupak laboratorijskog mjerenja PM 10 frakcije prema Prilogu „C“ referentnog dokumenta SRPS EN 12341:2008 i filteri sa efikasnošću odvajanja minimum 99.5% na aerodinamičnom diametru 0.3 m. Minimalan broj učesnika za spovođenje MLI je 5. Vise informacija na
Posjeta Institutu za nuklearna i tehnička ispitivanja (ITN), Lisabon, Portugal
Predstavnik Centra za ekotoksikološka ispitivanja je bio unaučnoj posjeti Institutu za nuklearna i tehnička ispitivanja (ITN), sa sjedištem u Lisabonu. Naučna posjeta je organizovana od strane Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) u okviru projekta RER/2/005. Cilj ove posjete je bio proširenje naučnih saznanja u oblasti monitoringa zagađivača vazduha uključujući analitičku metodologiju, softvere, interpretaciju podataka i zakonodavstvo. Posjeta je bila značajna i zbog dobijanja korisnih informacija o naučnoj tehnici - Raspodjela izvora zagađenja. Cilj ove naučne tehnike je da se kroz ispitivanje hemijskog sastava PM10 i PM2,5 frakcije suspendovanih čestica identifikuje i kvantifikuje doprinos pojedinih izvora zagađenja (energetike, različitih industrija, saobraćaja, prirodnih izvora zagađenja itd.) na koncentracije PM10 i PM2,5.
Prvi sastanak povodom Projekta Upravljanje zatvorenim radioaktivnim izvorima uključujući radioaktivne gromobrane u Crnoj Gori, Republici Makedoniji i na Kosovu
Crna Gora je bila zemlja domaćin prvog sastanka povodom regionalnog projekta Upravljanje zatvorenim radioaktivnim izvorima uključujući radioaktivne gromobrane u Crnoj Gori, Republici Makedoniji i na Kosovu - pretpristupna pomoć – IPA 2009 iz oblasti nuklearne sigurnosti i zaštite od zračenja, čija je vrijednost 1.350 000 EUR. Sastanku su prisustvovali predstavnici Evropske komisije, Delegacije EU u Crnoj Gori, implementacione agencije ENCO iz Austrije, predstavnici relevantnih institucija iz Crne Gore, Makedonije i Kosova, nevladinog sektora, kao i opština na čijim se teritorijama nalaze radioaktivni gromobrani.
Cilj projekta je smanjenje radioloških rizika koji potiču od nebezbjednog i nesigurnog upravljanja zatvorenim izvorima zračenja i radioaktivnim gromobranima u Crnoj Gori, Republici Makedoniji i na Kosovu. Projekat je usmjeren na: gromobrane koji su od šezdesetih do osamdesetih godina prošlog vijeka bili postavljeni na krovovima javih objekata, škola, obdaništa i fabrika, kao i na postojanje drugih, zatvorenih, izvora zračenja koji proizilaze iz medicinske i industrijske primjene radionuklida. Kroz projekat će se obezbijediti sigurno upravljanje ovim izvorima zračenja u skladu sa najboljom EU praksom i eliminisanje bilo kakvog radiološkog rizika.
Cilj sastanka je bio sagledavanje trenutnog stanja u zemljama učesnicama u projektu. Predstavnici zemalja su dali prikaz trenutnog stanja po osnovu regulative i njene usaglašenosti sa evropskim preporukama. Prezentirani su podaci vezano za inventar, popis i lokacije na kojima se nalaze izvori zračenja uključujući gromobrane, a takođe su prikazani kapaciteti u smislu objekata koji služe za skladištenje radioaktvnog otpada. Projektni tim je prezentovao plan realizacije projekta koji će podrazumijevati regulativnu i tehničku pomoć Crnoj Gori. Centar za ekotoksikološka ispitivanja će aktivno učestvovati u projektu na način što će staviti na raspolaganje svoje tehničke i stručne kapacitete i na način sto u Crnoj Gori predstavlja subjekat koji upravlja objektom u kojem će se skladištiti gromobrani i ostali radioaktivni otpad.
U sklopu ovog sastanka, svi učesnici su obišli objekat u kojem će se skladištiti radioaktivni otpad i Odjeljenje za zaštitu od zračenja i monitoring Centra za ekotoksikološka ispitivanja. Pozitivno su ocijenili kapacitete i dostignuti stepen pripremljenosti Centra za implementaciju projekta, a takođe i sveukupnu spremnost Centra da na pravi način odgovori na sve zahtjeve vezano za upravljanje radioaktivnim otpadom u Crnoj Gori.
11 Evropska konferencija o ishrani
Predstavnica Centra za ekotoksikološka ispitivanja je učestvovala i imala 2 poster prezentacije pod naslovomIspravnost dijetetskih suplemenata analiziranih u Centru za ekotoksikološka ispitivanja Crne Gore i Izvorske mineralne vode Crne Gore kao izvor oligoelemenata Na, Ca, K i Mg u ishranina 11 Evropskoj konferenciji o ishrani, organizovanoj u Madridu.
Poster prezentacije su izazvale interesovanje kod velikog broja posjetilaca, ne samo zbog tema koje obrađuju, već i zbog interesovanja o samoj zemlji. 11 Evropska konferencija o ishrani sa sloganom „Različitost i globalizacija, nutritivni izazov za promjenu Evrope“ imala je za cilj razmjenu iskustava i naučnih radova između evropskih, afričkih, azijskih i američkih kompanija.
Akcenat je stavljen na zdravu ishranu bogatu prirodnim proizvodima sa što manje tehnološke obrade uz kontrolisanu upotrebu obavezno prethodno ispitanih suplemenata. Istaknut je značaj vode za piće kao glavne komponente svih zdravih dijeta.
Posjeta stručnjaka IRE (Belgijskog nacionalnog instituta za radioelemente) Centru za ekotoksikološka ispitivanja
U sklopu projekta u vezi demontaže detektora dima u Crnoj Gori, koji se realizuje kroz bilateralnu saradnju Crne Gore i Belgije, Centar za ekotoksikološka ispitivanja su posjetili stručnjaci IRE - Belgijskog nacionalnog instituta za radioelemente.
Cilj posjete je bio upoznavanje zaposlenih Centra za ekotoksikološka ispitivanja sa tehničko – tehnološkim karakteristikama jonizujućih detektora dima i praktična obuka zaposlenih za demontažu i kondicioniranja jonizujućih detektora dima. Izvršena je pokazna demontaža pojedinih vrsta detektora i to: Cerberus FES 5 B, Slavija Elektro JDD, Delčevo IDD 801. Stručnjaci iz Belgije će izraditi procedure koje će precizno definisati načine i postupke demontaže jonizujućih detektora dima i dostaviti ih Centru za ekotoksikološka ispitivanja. Takođe, razmatrano je i niz opštih problema koji se javljaju u procesu upravljanja radioaktivnim otpadom u Crnoj Gori. Date su sugestije vezano za buduće aktivnosti sa pojedinim vrstama radioaktivnog otpada kao što su radioaktivni gromobrani i izvori zračenja - radioaktivni otpad iz industrije. Dogovoren je mogući nastavak bilateralne saradnje na poljima koja su započeta, a takođe i na proširenje saradnje na polje analitike radionuklida u uzorcima iz životne sredine.
Obilježavanje 50 godina rada Instituta za biologiju mora
Prilikom svečanosti povodom obilježavanja 50 godina rada Instituta za biologiju mora Centru za ekotoksikološka ispitivanja je dodijeljena Plaketa za višegodišnju saradnju i izuzetan doprinos razvoju Instituta.
Konferencija društvenih aktera o održivom razvoju, u kontekstu priprema za planiranu Konferenciju Ujedinjenih nacija o održivom razvoju - Rio+20
Predstavnik Centra za ekotoksikološka ispitivanja je prisustvovao Konferenciji društvenih aktera o održivom razvoju koju je organizovalo Ministarstvo održivog razvoja i turizma uz podršku Programa Ujedinjenih nacija za razvoj (UNDP) u Crnoj Gori, kao dio nacionalnih priprema za učešće na najznačajnijem međunarodnom događaju u oblasti održivog razvoja u proteklih deset godina - Konferenciju Ujedinjenih nacija o održivom razvoju, poznatiju kao Rio+20.
Cilj Konferencije društvenih aktera o održivom razvoju je bio otvaranje debate o postignućima i izazovima vezanim za sprovođenje koncepta održivog razvoja u Crnoj Gori, te utvrđivanje prioritetnih pitanja i postizanje konsenzusa oko tema za nacionalno djelovanje, kao i tema koje bi mogle da budu od značaja za regionalne i međunarodne odluke na samoj Konferenciji Rio+20. Rezultati i zaključci ovog skupa biće osnova za pripremu izvještaja koji će, kao ključni nacionalni prilog Crne Gore Ujedinjenim nacijama u pripremama za Rio+20, pružiti presjek stanja održivosti razvoja naše zemlje.
Važnost GEO (Group on Earth Observation) inicijativa i crnogorski kapaciteti u ovoj oblasti, Crnogorska akademija nauka i umjetnosti
Predstavnici Centra za ekotoksikološka ispitivanja su učestvovali na naučnom skupuVažnost GEO (Group on Earth Observation) inicijativa i crnogorski kapaciteti u ovoj oblasti koji je organizovala Crnogorska akademija nauka i umjetnosti.
Izlaganja učesnika su bila podijeljena u dvije sesije. U I sesiji učesnici su bili upoznati sa značajem najvažnijih GEO i EO inicijativa: INSPIRE, SEIS, GIGAS, GEO Task CB-09-03b task, UIC, GEO Science and Technology Committee, SEEmore network. Akcenat je stavljen na devet tematskih oblasti GEOSS (Global Earth Observation System of Systems) sistema: vanredne situacije, zdravlje, energija, klima, voda, vremenske prilike, ekosistem, poljoprivreda i biodiverzitet. U II sesiji su domaći panelisti prezentirali kapacitete referentnih domaćih institucija u GEO oblasti.
Koordinacioni sastanak Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA)
Predstavnik Centra za ekotoksikološka ispitivanja je učestvovao i imao prezentaciju pod naslovom Montenegro report na koordinacionom sastanku Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) organizovanom u Beču. Cilj sastanka je bio pregled postignutih rezultati u okviru projekta “IAEA TC Project RER/2/005”, kao i dogovor oko nastavka istog za period 2012-2013. godina. Kroz nastavak projekta očekuje se dalja tehnička i stručna pomoć institucijama uključenim u projekat kroz: organizovanje fellowship i trening kurseva za primjenu nuklearnih analitičkih tehnika i za izvore i prenos praškastih materija na prekogranična rastojanja (“transboundary movements of APM”); organizovanje interkomparacijske vježbe za određivanje teških metala u PM1 i kroz tehničku pomoć u potrošnom materijalu i drugoj opremi.
8. koordinacioni sastanak IAEA ALMERA mreže
Sastanak je organizovan u Beču u sklopu ALMERA (Network of Analytical Laboratories for the Measurement of Environmental Radioactivity) mreže, a organizator sastanka je Međunarodna agencija za atomsku energiju (IAEA) u okviru koje ova mreža djeluje. ALMERA je svjetska mreža laboratorija koje su u stanju da pruže pouzdane i pravovremene podatke - analizu radionuklida u uzorcima iz životne mreže u slučaju rutinskog monitoringa i u slučaju monitoringa u toku vanrednih situacija. Osnovana je od strane Međunarodne agencije za atomsku energiju (IAEA) 1995. godine, a Centar je postao član 2001. godine. Na ovom sastanku je donešeno niz dokumenata kojima se definišu potrebe ALMERA mreže, kao i dokumenata koje sadrže buduće aktivnosti. Jedna tema sastanka su bili rezultati dobijeni u analizama koje su obavljene u periodu poslije zemljotresa i akcidenta u nuklearnoj elektrani - Fukušima u Japanu. Istaknuto je da je neophodno osnažiti rad mreže i pojačati njen uticaj i doprinos.
